CegeSoma – Studiecentrum Oorlog en Maatschappij

Het CegeSoma (Studie- en Documentatiecentrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij) is het Belgische expertisecentrum over de twintigste-eeuwse conflictgeschiedenis. Het centrum vormt sinds 1 januari 2016 de vierde Operationele Directie (OD4) van het Rijksarchief van België. De collectie bevat stukken uit de periode 1820-2024, met een focus op de jaren 1939-1945.

Het centrale thema van het archief is de Tweede Wereldoorlog in België, maar het CegeSoma bezit ook archieven over de Eerste Wereldoorlog, de Belgische koloniale geschiedenis, de Koude Oorlog, enzovoort.

Het CegeSoma beschikt over een collectie van 1700 lopende meter archieven (vrijwel uitsluitend privé-archieven), microfilms, dagboeken, foto’s, affiches en audiovisuele collecties (films, geluidsopnames). Daarnaast heeft het CegeSoma een uitgebreide bibliotheek met 80.000 werken en 7600 tijdschriften.

Elk jaar organiseert CegeSoma een tiental ‘Ontmoetingen Publieksgeschiedenis’, studiedagen voor jonge historici (voorstelling van hun masterthesis), studiedagen voor lokale geschiedkundige kringen, interuniversitaire seminaries, (internationale) colloquia, enzovoort. Het CegeSoma draagt met zijn wetenschappelijke expertise ook bij aan de uitwerking van tentoonstellingen.

Hoe de collectie raadplegen?

Geïnteresseerden zijn welkom in de leeszaal op dinsdag, woensdag en donderdag van 9.00 tot 16.30 uur. De medewerkers beantwoorden ook veel wetenschappelijke vragen, voornamelijk via e-mail. Op vraag zorgen ze daarnaast nog voor reproducties van archieven, publicaties, foto’s, affiches of interviews.

De collecties bevinden zich op een aantal locaties, om redenen van lange-termijnbewaring: https://www.cegesoma.be/nl/waar-en-hoe-onze-collecties-raadplegen.

De archieven en microfilms zijn raadpleegbaar in het Algemeen Rijksarchief 2 (ARA2) – Depot Joseph Cuvelier, Hopstraat 26-28, 1000 Brussel. De archieven gevormd door het CegeSoma zelf, zoals de interviews uitgevoerd door eigen onderzoekers (AA2268), worden in principe in het CegeSoma bewaard. Het fotoarchief, de fotocollectie en de audiovisuele collectie (bijvoorbeeld films en geluidsopnames) bevinden zich ook in het CegeSoma. Veel foto’s zijn digitaal beschikbaar in de Pallascatalogus (de originelen kunnen niet geraadpleegd worden): http://pallas.cegesoma.be/pls/opac/plsp.getplsdoc?lan=N&htdoc=general/opac.htm